TPL__SEARCH

Bobbejaan: meer dan een fluitende cowboy
16/10/2015 | De Morgen | GUNTHER VAN ASSCHE
Waardering redactie: **** (4/5)
Straffe docu over man die balanceert tussen ondernemerstalent en gebroken droom
De documentaire mengt intieme gezinsmomenten met oude beeldfragmenten. ©rv
Voor wie de voornaam tot voor kort alleen kon verbinden aan een attractiepark met gillende koters op roetsjbanen, zal grote ogen trekken bij de documentaire Bobbejaan over het leven van Bobbejaan Schoepen. Die gaat zondag in première op Film Fest Gent. Onze (cowboy-)hoed alvast af voor dit intieme, soms ontroerende portret.

Omwille van Bobbejaanland zou je het bijna niet meer herinneren dat Schoepen een vedette van wereldniveau was. ©rvEen handcamera glijdt de verduisterde kamer binnen. Moeizaam reikt een silhouet in bed naar een fles water. Zijn vingers beven wat in het schamele licht. Zijn ademhaling verraadt een fragiel figuur. Verder blijft het bijna sacraal stil in de ruimte. Wanneer de man in bed even in de camera kijkt, snakt hij onverhoeds naar adem. Gegarandeerd stokt ook de jouwe mee op dat moment. Nauwelijks zes minuten ver in deze documentaire voel je al aan je water dat emotionele kijkers het moeilijk droog zullen houden.

Hoewel Bobbejaan het portret brengt van een artistieke duvelstoejager en succesvolle zakenman, blijven de amateurbeelden van zijn laatste dagen het meest nazinderen. Je ziet een trotse man, die in de laatste rechte lijn naar zijn Schepper nog een prachtplaat uit zijn mouw wil schudden. Maar hij beseft tegelijk dat hij niet langer kan revolteren tegen zijn sterfelijkheid. Langzaam dooft hij voor je ogen uit. Hoewel die premisse erg delicaat klinkt, voelt deze documentaire nooit voyeuristisch aan. Wel zo liefdevol intiem dat het soms pijn doet.

Een uur lang stap je de wereld van Bobbejaan binnen, voornamelijk gezien door de ogen van zijn zoon Tom. Terwijl vader aan het sterfbed gekluisterd ligt, registreert Tom diens laatste gedachten, camera in de aanslag. Benny Vandendriessche - die ook de laatste clip van Bobbejaan inblikte - husselt die intieme gezinsmomenten met oude beeldfragmenten uit Schoepens geheugen. En dat zijn er véél. Of zoals de zanger, kunstfluiter en jodelende oprichter van Bobbejaanland ergens zegt: "Ik heb meer verleden dan toekomst." Er schemert geen pijn door in zijn stem, hooguit berusting in eigen lot.

"De keuze om Amerika te laten voor wat het was, viel hem rauw op het dak en voor zijn dood bekende hij zelfs dat het familiepark er misschien beter nooit was gekomen"





Bobbejaan en zijn vrouw en zakenpartner Josée. ©rvPostuum herontdekking

Onmogelijk om Bobbejaan Schoepen na deze documentaire alleen nog te associëren met zijn liefde voor duivenkoten, de lichtjes van de Schelde of cafébier. En wie zijn voornaam tot voor kort alleen kon verbinden aan een attractiepark met gillende koters op roetsjbanen en een buffelgewei op een Cadillac, zal zelfs grote ogen trekken.

Omwille van Bobbejaanland zou je het bijna niet meer herinneren dat Schoepen een vedette van wereldniveau was. Hij trad ooit aan in de legendarische talkshow van Ed Sullivan. En in 1953 speelde hij zelfs als eerste Europeaan in de Grand Ole Opry, zeg maar het mekka van de country. Ook als kunstfluiter stond Bobbejaan aan de top: in de States werd hij voor zijn dood ook opgenomen in de Whistlers' Hall of Fame.

Aan het eind van de jaren 50 besliste Bobbejaan evenwel om Amerika links te laten liggen. Zijn gezin en het pretpark kregen voorrang. Een beslissing die hem rauw op zijn dak viel, merk je in deze documentaire. Zo herinnert zijn vrouw en zakenpartner Josée zich hoe de Vlaamse cowboy aan het strand van Bobbejaanland al eens eenzaam ging huilen om de toekomst die hij aan zijn neus had laten voorbijgaan. Vlak voor zijn dood bekent hij zelfs dat het familiepark er misschien beter nooit was gekomen.

Diezelfde Josée wordt overigens bedacht met een glansrol in deze film. Geen wonder: achter elke grote man gaat een sterke vrouw schuil. In het geval van Bobbejaan bleek die vrouw zelfs voortdurend naast hem te staan, tot aan de laatste ademtocht. "Mijn vrouw is een soort tank", zegt een jongere Bobbejaan bewonderend over haar. "Die gaat overal doorheen." Maar nog mooier is zijn ontroerende bekentenis aan Tom op het sterfbed in het ziekenhuis. "De béste die er bestaat", klinkt het met een onderdrukte snik. "Ge kunt geen beter vinden."

Bobbejaan toont een man die voortdurend balanceerde tussen groot ondernemerstalent, een liefde voor hilarisch absurdisme en een gebroken droom. Tom Schoepen gelooft niettemin nog steeds dat zijn vader postuum herontdekt kan worden - ook in de States. De erfenis van zijn vader draagt hij nu al jaren uit naar de andere kant van de oceaan. Met dit mooie portret kan het alleszins geen moeite om zijn vader langer in leven te houden.

Regie: Benny Vandendriessche
Duur: 62 minuten
Met: Bobbejaan Schoepen

Bobbejaan gaat in première op het 42ste Film Fest Gent, met vertoningen op 18/10 en 20/10. Info en tickets: filmfestival.be.