Zanger en fan DAAN STUYVEN wuift Bobbejaan uit: 'Er zijn belangrijkere dingen in het leven dan artiest zijn.'

Ik verdenk hem ervan een klein probleem met de realiteit
gehad tehebben, wat natuurlijk een grote kwaliteit is

'Uiteindelijk is hij toch opgestegen, zo'n meter of twee.' Zo sprak de ingenieur mechanica over de ufo die Bobbejaan Schoepen ergens rond m'n geboortejaar sponsorde. Ettelijke miljoenen pompen in vier schroeven en een geïmproviseerde motor, om te ontsnappen aan de Kempense zwaartekracht, wie in godsnaam is die man? De documentaire uit 1999 (door de makers van het recente Paniek in het dorp, wat veel wil zeggen) toont Bobbejaan op z'n best: ergens tussen landelijke realiteit en zot escapisme. Want wat anders zijn roetsjbanen, mechanische stieren en paardenmolens dan gecondenseerde kinderkicks, pre-adhd-uitlaatkleppen, het grote rad als een perpetuum mobile, ter compensatie voor het zelfgekozen vastraken in het moeras. Als je de hele wereld vanaf een podium hebt gezien, moet het moeilijk zijn om een sedentair bestaan te leiden. Bobbejaan verklaarde me die switch droogjes: 'Ik sta te spelen voor 10.000 man in Duitsland, kom terug in het hotel en vraag nog wat te eten. Waarop de manager zei: "Die Küche ist geschlossen, Herr Schoepen."' Dat deed zijn deur dicht, en vanaf dan zou Bobbejaan enkel nog de mensen tot hem laten komen, alle mensen, als ze aan een kind gelijk, tot zijn poorten kwamen.

Flightcase

Maar wat doet een aangeboren fantaisist dan? Je laat het paard van Zorro uit Amerika per boot tot op uw erf overvaren, met een geweide (met ei dus) Cadillac of twee erbij. Je bouwt een museum met indiaanse primitieve kunst, een riante villa daar middenin voor een nog riantere kroost. Want dat is een van de vele wijze raden die hij me meegaf: er zijn belangrijkere dingen in het leven dan artiest zijn. Vader zijn gaat langer mee, en ik denk dat z'n vijf strafste liekes er van vlees en bloed zijn. Het leek wel zo door hem voorbestemd, vijftig jaar geleden al. In De lichtjes van de Schelde kondigde hij het moment van deze maandagochtend al aan: 'En heeft dan de zee iets verkeerds met me voor, en krijg ik voorgoed averij, denk dan aan de kind'ren en sla je erdoor, maar spreek hen dan dikwijls van mij.'

Daarom had ik het soms moeilijk als ik mensen Bobbejaan als een geslepen zakenman/ex-muzikant hoorde afschilderen, ik zag vooral een familieman. Ik ken een pak fijne artiesten, maar ik ken er maar één die, terwijl hij vijf miljoen platen verkocht, zestig jaar lang z'n sterke muze en nageslacht naast hem wist te houden. Chapeau! Of beter: Stetson! En tussendoor Bob, merci voor de cowboyhoed-flightcase uit je jonge jaren die je me onlangs schonk. Wie reist er nu in godsnaam met een flightcase voor z'n hoed? Dat is pas westernklasse.

Figuurtjes

Uiteindelijk heeft iedereen zo z'n eigen beeld van Bobbejaan, en hij voegde daar zelf maar al te graag nog wat types bij: dat was ook één van de raakvlakken tussen ons. Ik snap die reflex wel, hij heeft heel veel gegeven aan veel mensen, maar dan heb je de behoefte om wat sluizen in te bouwen tussen het publiek en je intiemere zelf. Die sluizen zijn figuurtjes, karikaturen, en hem leren kennen van dichtbij was net als een schipper geduldig wachten tot de volgende sluis open ging. Maar het was het wachten waard: na de laatste sluis kwam je bij een heel warm en intelligent man - hoezeer hij ook de zot kon spelen, je kon hem niet voor de zot houden.

Ik verdenk hem ervan een klein probleem met de realiteit gehad te hebben, wat natuurlijk een grote kwaliteit is, én een minimumvoorwaarde om schoon liekes te schrijven. Met beide voeten op de grond staan gaat je snel vervelen, dus natuurlijk spring je dan op een paard, een podium of een rollercoaster. Maar hij bleef wel controle houden over z'n zelfbereide fictie, in een voor mij heel Belgisch-absurdistische stijl. Ik denk dat we hem ook op die manier gaan missen; als een groot Belgisch figuur, en dit op een moment dat we net behoefte hebben aan vrolijke grote Belgen. En ja, zelfs de timing van zijn afscheid is typisch hem: een vakman weet het best wanneer hij van het podium stapt.

Gelukkig komt dan jaren later het juiste moment om terug te grijpen naar de eerste roeping, het zingen. Niet als comeback, maar als kroon op het werk. Iedereen rond hem droomde hiervan, tien jaar geleden al, maar er was een klein praktisch probleem - kanker. Buiten de waard van het café zonder bier gerekend: Bobbejaan heeft zich daar met de hem typische energie doorgeslagen, met z'n 'ni zevere hé'-nonchalance, en is uiteindelijk weer in de studio en achter de microfoon gekropen. 'Nergens leg ik me bij neer', zingt hij op het einde van de plaat. Wel, laat ons dat beeld van hem houden. Recht op z'n paard, met een genereuze glimlach, en eeuwige pretoogjes. Dikke kus, en vooral, merci.

DAAN STUYVEN


-> Wie: Zanger, muzikant en Bobbejaan Schoepen-fan.

-> Wat: Schoepen was op zijn best tussen landelijke realiteit en zot escapisme.

-> Waarom: Hij leidde een sedentair bestaan, maar wel een met roetsjbanen.


—————————
© 2010 Corelio
Artikel informatie
Datum publicatie: 19 mei 2010
Bron: De Standaard