BOBBEJAAN UPDATES

Muzikant, Auteur, Componist, Zanger en Entertainer, Stichter en bezieler van Bobbejaanland

De pret is er een beetje af (De Morgen)

15/05/2004

Bobbejaanland is Bobbejaanland niet meer

reportage

Bobbejaanland dat niet meer van de familie Schoepen is. Het klopt niet. Zeker niet voor het personeel dat met het Kempense pretpark opgroeide. Want ook al lopen de emoties er soms hoog op, ze willen er voor geen goud weg. 'Ze zullen er nu misschien meer geld tegenaan smijten, maar het zal nooit meer zijn wat het is geweest. Bobbejaan die rondrijdt in zijn wagentje of Jacky die voor een attractie staat te molenwieken omdat er iets niet werkt. Dat zie je nergens anders.'



Lichtaart

Eigen berichtgeving

Nathalie Carpentier



Geen weggegooid papiertje dat aan zijn blik ontsnapt, geen slordigheidje dat hij niet gezien heeft. "Die muziek staat te hard." Meteen parkeert Bobbejaan Schoepen zijn golfwagentje bij de paardenshow en laat de volumeknop bijstellen. Van zijn ritueel wijkt hij niet af: zijn dagelijkse ronde door het pretpark. Hij mag dan al bijna 79 zijn, hoe hij overkomt bij zijn publiek is nog steeds even belangrijk. Hij wordt voortdurend begroet. Wie even twijfelt of hij het is, hoeft maar naar zijn slangenleren boots en cowboyhoed te kijken om zeker te zijn.

Als hij het weggetje naar de wildwaterbaan indraait, verandert de toon plots. Twee werkmannen staan aan een heg. "Als hij aan het roken is, zwaait er wat." Bobbejaan stuurt zijn golfwagentje in hun richting. De ene staat op een laddertje een gloeilamp te vervangen, een andere staat ernaast, een sigaret achteloos tussen zijn vingers. Vliegensvlug verdwijnt het peukje achter zijn rug zodra hij Bobbejaan opmerkt. Een afkeurend hoofdknikje is genoeg om de sigaret meteen te laten doven. De as valt op de grond. "Ah, en dan nog op de grond ook", klinkt het. Een zucht. "En is dat nu echt nodig om met twee een lamp te vervangen?"

"Normaal zeg ik er niets van", klinkt het achteraf. "Maar ik heb hem deze week al drie keer betrapt. Ze mogen hier niet roken, en dat weten ze. Dan doen ze niets, maar ik moet ze wel betalen. Als ze willen roken, moeten ze maar zelf een zaak beginnen." Hoe luchtig hij ook over de verkoop van zijn pretpark aan de Spaanse groep Parques Reunidos wil doen, uit alles blijkt dat hij het nog lang niet heeft losgelaten. Dit is en blijft zijn park. "Of het nu helemaal of half van mij is, dat kan me niet schelen. Maar het blijft Bobbejaanland."


Meisjes versieren

Gillende stemmen in de Typhoon, een van de jongste attracties, herinneren in niets aan het zompige moeras dat Bobbejaan in 1959 kocht. De zanger van hits als 'Zie ik de lichtjes van de Schelde' was nooit van plan om het te laten uitgroeien tot zo'n groot pretpark, zegt hij zelf. "Ik stond toen nummer één in Duitsland." Maar het toeren begon zijn tol te eisen. "Ik legde honderden kilometers per dag af, van Stuttgart naar Bremen. Ik wou een showtheater bouwen. Dan konden mijn fans naar hier komen." In 1961 ging het theater met 1.200 zitjes open in Lichtaart, met een strand van 2,2 kilometer rond een meer. Een onweerstaanbare trekpleister voor de lokale jeugd, herinnert Seppe Debusser zich. "Je kon er op het strand liggen, voetbal spelen. Iedereen bleef er altijd plakken. Het was er reuzegezellig. Je had de music-hall en zondagnamiddag was het discobar. Dat zag je toen nergens. Er zat altijd veel volk." En dan met een brede grijns. "En veel meisjes ook natuurlijk. Iedereen kwam er een vriendinnetje zoeken. Achteraan in het park stond nog niets, daar ging je dan met een meisje een wandelingetje maken."

Seppe woont zo goed als in Bobbejaanland. Op zijn veertiende ging hij er aan de slag als jobstudent. Nu hij vijftig is, werkt hij er nog altijd. Net als zijn vrouw Nicole, zijn dochter Peggy en zijn zoon trouwens. De impact van het pretpark op de streek valt niet te onderschatten. Bobbejaanland plaatste Lichtaart op de kaart. "Het staat bekend als een van de grote werkgevers in de streek. Het bracht toerisme op gang, de campings schoten uit de grond."

Toen Seppe begon, stond er een kermismolen en een heuse autoracebaan. "Hard ging dat niet. We moesten iedereen erin zetten en de autootjes in gang duwen. Anders bolden ze niet." Het duurde tot 1976 voor de eerste échte attracties kwamen. Hoog bezoek uit Fantasialand gaf die evolutie een duw in de rug, herinnert Bobbejaan zich. "Fantasialand was net gestart, ze kwamen hier een kijkje nemen. De parking stond vol bussen. Mijn vrouw dacht eerst dat het twee chauffeurs waren, tot ze zich voorstelden. Zij kwamen met het idee op de proppen: waarom zet je hier geen attracties? Het draait hier toch goed?" Niet veel later telde Lichtaart zijn eerste monorailbaan én een reuzenrad.

Twee bikkelharde dames

Een park dat het ook moest hebben van goedkope jobstudenten en seizoensarbeid. Wie in de Kempen niet zelf in één van de paviljoentjes in Lichtaart heeft gestaan, kent wel iemand die er ooit een of meerdere zomers heeft gesleten. Of er tijdens de weekends wat bijverdiende. Nu kun je er een redelijk centje opstrijken, dat was ooit anders. Zeker in de horeca (die niet van de familie Schoepen was), herinnert Marleen Van de Walle zich. "Ik heb er vijfentwintig jaar geleden een seizoen in het restaurant geholpen. Fijn werk, je zat tussen jonge mensen, maar echt wel heel zwaar en onderbetaald. Je stond er van 's morgens vroeg tot 's avonds laat, maar veel meer dan mijn stempelgeld kreeg ik toen niet." Ze konden er altijd mensen gebruiken, wist ook Tim (36) uit Westerlo. De naam Schoepen was een begrip in de streek. Bobbejaan, zijn vrouw Josée, in de volksmond madam Schoepen, haar zus Louisa Jongen of kortweg Wies en de vijf kinderen Bob jr., Myriam, Jacky, Peggy en Tom. "Je kwam langs de achteringang binnen, waar het ouderlijk huis van de familie stond."

Tim mocht meteen de attracties bedienen. Na een technische stoomcursus van enkele uren kon hij aan de slag. Aan het ronddraaiende huis met binnenin een schommel, ging het mis. "De eerste keer dat ik aan de machine stond, begonnen de mensen binnen te brullen. Ik dacht dat ze nog eens een rondje wilden, dus ik zette het weer aan. Tot ze begonnen te gillen dat ik moest stoppen. Ze waren onwel geworden. Ze hadden overgegeven." Een emmer water over de bankjes om alles weg te spoelen, en het was opgelost, dacht hij. Tot een nieuw groepje bezoekers in de attractie stapte. "Zodra ik het aanzette, begonnen ze weer te roepen. Iedereen hing vol natuurlijk. Ik ben gaan lopen. Ik wist dat ze razend zouden zijn."

Want met de familie Schoepen moest je niet sollen. Dat was snel duidelijk. "Madam Schoepen was de schrik van heel 't park", herinnert Tim zich. "Die kon ongelooflijk snel in een colère schieten. Alles moest tot in de puntjes in orde zijn. Wijkte het er ook maar een beetje vanaf, dan had je 't zitten." Netheid is ook nu nog een onverbiddelijk ordewoord. Als ze bij het ijskarretje moet staan, begint Nicole altijd vroeger. "De drie koperen deksels, die moeten perfect blinken. Ik ben ooit eens helemaal opnieuw mogen beginnen."

Bobbejaan, de gevierde zanger van weleer, is dan wel het uithangbord van het pretpark, mevrouw Schoepen en haar zus Wies hadden de echte touwtjes in handen. "Mijn vader beseft goed genoeg dat hij dit nooit zonder hen had kunnen verwezenlijken. Mijn ouders en tante Wies hebben een vertrouwensband waar wij als kinderen moeilijk tussen kunnen komen. Er was een flinke portie ambitie voor nodig. Een een dosis megalomanie. Dat hebben we trouwens allemaal een beetje", geeft zoon Tom toe. "En natuurlijk zat de tijd mee."

Maar de touwtjes werden herhaaldelijk bijzonder strak aangespannen. Te strak. "Mijn moeder en mijn tante stonden in de streek bekend als bikkelharde tantes, waar nauwelijks mee te praten viel", beaamt Tom. "Het personeel werd soms tot huilen toe gedrild." Ook al had hij het er in het verleden zelf vaak moeilijk mee, omdat hij in het verleden behoorlijk wat afstand heeft genomen van zijn familie, kan hij het nu wel beter plaatsen. "Het was het resultaat van een zoektocht naar meest efficiënte weg om de zaak onder controle te houden."

Aanvankelijk was zijn moeder niet zo, zegt Tom. "Ze is gehard. Op een bepaald ogenblik kwam ze te weten dat het personeel biefstukken wegnam. Daardoor ontdekte ze dat je niet alles kan controleren. Ik denk dat dat autoritaire samenhangt met de vrees om de controle te verliezen. Je mag ook niet vergeten dat mijn ouders ook mensen zijn die helemaal niet gestudeerd hadden voor zo'n job. Ze nam ook enorm veel taken op zich. Vroeger zei ik altijd dat vergeleken met mijn moeder Margaret Thatcher niets voorstelde. Bij zakelijke discussies had mijn moeder altijd het laatste woord. Dan was mijn vader vrij onderdanig."

De nieuwe generatie

Een wissel van de wacht leek logisch. De laatste vijftien jaar was het park snel geëvolueerd. Mooier, netter, professioneler geworden. De instroom van de kinderen Peggy, Bob junior en Jacky had daar zeker mee te maken. Tom koos zijn eigen weg en ging moraalfilosofie studeren in Gent. "Ik voelde niet de behoefte om de boom die mijn vader had opgezet, te laten bloeien. Jacky wel. Hij heeft zich van in het begin geprofileerd als de grote organisator", vertelt Tom. Ambities die echter botsten op de ideeën en de aanpak van vader en moeder Schoepen. Iets wat begin dit jaar tot een openlijke breuk leidde tussen Jacky en zijn ouders in de pers. In een interview met de Gazet van Antwerpen haalde Jacky die de dagelijkse leiding had, fel uit naar de bemoeizucht van zijn ouders. Hij zei amper een beslissing te kunnen nemen zonder dat zijn ouders over zijn schouders meekeken, of het bekritiseerden zoals met een bestelling van enkele honderden bloemen.

De familievrede is hersteld, maar deze week dook het conflict meteen op als mogelijke aanleiding voor de verkoop. Of nog dat Jacky wou verkopen en Bobbejaan niet. Die laatste wou er niets over kwijt. Tom wel. "Noem het één van de factoren. De voorbereiding om te verkopen loopt al veel langer. Mijn ouders konden het niet meer blijven trekken en Jacky was wel ambitieus, maar alleen kon hij dat ook niet. En of Peggy en Bob dezelfde gedrevenheid hadden, bleef onzeker. Maar door de ruzie met Jacky is bij mijn vader wel twijfel binnengesijpeld over de continuïteit in de toekomst. Als het rommelt met degene die het meest geëngageerd is, speelt dat zeker een rol. Maar dat is zeker niet de enige. En als er twee mensen het moeilijk hebben met de verkoop, zijn het zeker Jacky en mijn vader."

Bobbejaanland dat niet meer van de familie Schoepen is, ook voor het personeel klopt het niet. Nicole: "Ze zeggen dat het allemaal hetzelfde zal blijven, dat er niets zal veranderen, maar ik ben er toch niet helemaal gerust in." Ook al is het er keihard werken en lopen de emoties er soms hoog op, ze willen er voor geen goud weg. Seppe: "Ze zullen er nu misschien meer geld tegenaan smijten, maar het zal nooit meer zijn wat het geweest. Bobbejaan die rondrijdt in zijn wagentje of Jacky die voor een attractie staat te molenwieken omdat er iets niet werkt. Dat zie je nergens anders. "

Maar echt weg is de familie Schoepen nog lang niet. Dat wordt wordt meteen duidelijk als Jacky bij de Speedy Bob komt aangereden. Twee Duitse techniekers zitten al een tijdje op hem te wachten. "Ik neem aan dat jullie hier niet gewoon hebben zitten wachten, maar al wat toestellen hebben gecontroleerd?"
Uit alles blijkt dat Bobbejaan zijn pretpark nog lang niet heeft losgelaten. 'Of het nu helemaal of half van mij is, dat kan me niet schelen. Het blijft Bobbejaanland.' (Foto Tim Dirven)

De Morgen © 2004
15-05-2004
Nathalie Carpentier

Bobbejaan Schoepen is bij het brede publiek gekend als de oprichter van ‘Bobbejaanland’. Samen met zijn echtgenote Josée bouwde hij het familiepark uit tot een internationale trekpleister. Maar Schoepen was ook muzikant, auteur-componist, zanger...



Op 9 juni vindt op het plein aan de Bibliotheek en het Ontmoetingscentrum van Lichtaart de 8ste Bobbejaan Memorial plaats. Dit jaar wordt de Memorial gecombineerd met een inhulding van een kunstwerk ter ere van Bobbejaan. Het programma vindt u...